Integracja od 2021 roku jest w Koalicji „Przewijamy Polskę”. Wczoraj, 16 marca, to dzień Komfortki. Przypominamy o znaczeniu Komfortek wraz z Koalicją i przytaczamy poniżej materiał z Lublina, ze strony: niepelnosprawni.lublin.pl.

Dla większości z nas toaleta publiczna to oczywisty element miejskiej infrastruktury. Jednak dla tysięcy osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów brak odpowiedniego zaplecza sanitarnego to mur, który zamyka ich w domach. Lublin, świadomy tych wyzwań, aktywnie burzy te bariery, rozbudowując sieć Komfortek – miejsc, gdzie higiena spotyka się z godnością.

Rewolucja w myśleniu o osobach ze szczególnymi potrzebami rozpoczęła się 5 maja 2021 roku. To wtedy powstała Koalicja „Przewijamy Polskę”, którą dziś współtworzą trzy organizacje pożytku publicznego: poznańskie Stowarzyszenie „ŻURAWINKA”, warszawska Fundacja Integracja oraz Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki (LFOON-SW). To właśnie to porozumienie nadało nazwę i standard Komfortkom – pomieszczeniom wyposażonym w profesjonalne leżanki i podnośniki, pozwalające na bezpieczną pielęgnację dorosłych osób.

Warto zaznaczyć, że sama nazwa „Komfortka” nie jest dziełem przypadku – jest ona wynikiem konkursu ogłoszonego przez Magazyn Integracja, w którym czytelnicy i sympatycy środowiska osób z niepełnosprawnościami szukali godnego i funkcjonalnego określenia dla tych wyjątkowych miejsc.

Magnoliowa: nowy punkt na mapie godności

Osobista wizyta w najnowszej Komfortce przy ul. Magnoliowej, zlokalizowanej w Miejskim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności, pokazuje, że Lublin stawia na lokalizacje strategiczne. To tutaj, w miejscu codziennych wizyt osób ze szczególnymi potrzebami, profesjonalne zaplecze higieniczne jest już użytkowane i niezwykle potrzebne. Wspomnienie tej nowoczesnej przestrzeni stało się punktem wyjścia do rozmowy z Joanną Olszewską, Dyrektor Wydziału ds. Osób Niepełnosprawnych Urzędu Miasta Lublin, z którą spotkałam się, by porozmawiać o tym, jak Miasto rozumie nowoczesną dostępność.

Dyrektor Olszewska nie kryje satysfakcji, podkreślając, że Lublin ma się czym pochwalić.

– Nasze lokalizacje dobieramy tak, by były one najważniejsze dla osób z niepełnosprawnościami. Są to placówki MOPR, obiekty MOSiR Lublin, a także ta najnowsza na Magnoliowej. Jednak toaletą, którą szczycimy się najbardziej, jest ta miejska na Placu Litewskim i Dworcu Metropolitalnym – wymienia Joanna Olszewska.

Planowanie z myślą o ESK 2029

Plany Lublina sięgają jednak znacznie dalej, a perspektywa roku 2029 mobilizuje do kolejnych inwestycji. Jak zaznacza Dyrektor Olszewska, rozwój sieci Komfortek nie wynika jedynie z przepisów prawnych, ale z partnerskiego dialogu, który zaczął się od rozmów z Panią Alicją Jankiewicz z LFOON (ówczesną prezes LFOON-SW – przyp. red.).

– Wspólnie z naszymi służbami planowania inwestycji zaczęliśmy szukać miejsc, gdzie Komfortki mogłyby powstawać w nowo projektowanych obiektach. Do 2029 roku planujemy dwie duże inwestycje: Centrum Sztuki Dziecka w dawnym Domu Kolejarza przy ul. Kunickiego oraz remont Trybunału Koronnego. W obu tych miejscach Komfortki są przewidziane – deklaruje Joanna Olszewska.

Wyzwanie edukacyjne i technologiczne

Mimo rozwoju infrastruktury, barierą wciąż pozostaje mała świadomość społeczna. Choć Miasto promuje ideę poprzez biuletyny i media społecznościowe, Dyrektor Olszewska przyznaje, że wiele osób wciąż nie wie, czym jest Komfortka. Dlatego Lublin szuka sojuszników w sektorze prywatnym.

– Próbujemy tę ideę promować także na polu centrów handlowych, bo to przecież miejsca bardzo często odwiedzane przez osoby z niepełnosprawnościami – zauważa.

Równolegle trwają prace nad ułatwieniem lokalizacji tych punktów. Miasto współpracuje z Politechniką Lubelską nad projektem mapy dostępności Starego Miasta.

– Wskazywaliśmy studentom, by koniecznie ujęli tam lokalizacje Komfortek. Mamy w planach mapę dostępności z dokładnymi opisami trudności, jakie mogą napotkać osoby z niepełnosprawnościami. Jej powstawanie pozwoli nam przy okazji zdiagnozować to, co jeszcze możemy poprawić – wyjaśnia.

Dostępność to przede wszystkim godność

Pytana o istotę tych działań, Joanna Olszewska bez wahania wskazuje na godność człowieka. Zauważa, że dostępność to pojęcie bardzo szerokie, obejmujące bariery architektoniczne, technologiczne, informacyjne oraz te najtrudniejsze – mentalne.

– Kwestia Komfortek to odpowiedź na podstawową potrzebę człowieka. To działania, które poprawiają funkcjonowanie osób z niepełnosprawnościami w przestrzeni domowej i publicznej. W Lublinie szczycimy się też komunikacją miejską, która jest u nas naprawdę dostępna, włącznie z systemem ulg, który warunkuje korzystanie z niej przez osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunów – podkreśla.

Proces ten opiera się na konsultacjach. Jak wspomina Pani Dyrektor, wytyczne co do wyposażenia pochodziły bezpośrednio od twórców Koalicji „Przewijamy Polskę”.

– Staramy się, aby wyposażenie było pełne, z podnośnikiem, choć nie zawsze warunki architektoniczne na to pozwalają – dodaje.

Głos mieszkańców, który zmienia miasto

Na koniec naszej rozmowy Joanna Olszewska skierowała ważne przesłanie do innych samorządów. Zastanawiała się, dlaczego sprawa Komfortek wypłynęła tak niedawno, skoro od lat standardem są miejsca przewijania dzieci.

– Myślę, że dbałość o drugiego człowieka jest najważniejsza. Jeśli ktoś zrozumie sens, dlaczego takie miejsca są potrzebne, nie będzie miał wątpliwości, że powinny powstawać. Bardzo wsłuchujemy się w głosy mieszkańców. Jeżeli temat braku Komfortek pojawił się, to nie mogło być inaczej: one musiały powstać – przekonuje.

Sukces Lublina to efekt odwagi samych osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów, którzy mówią o swoich potrzebach, oraz przychylności władz.

– Myślę, że jesteśmy w czołówce polskich miast. Mam dużą przychylność Pana Prezydenta i Pani Skarbnik, dzięki czemu udaje się wygospodarować środki. W tym temacie nigdy nie zdarzyło nam się dostać odmowy. Ta współpraca i brak obojętności wobec przekazów mieszkańców są kluczowe – podsumowuje Joanna Olszewska, wyrażając nadzieję, że wszystkie planowane inwestycje zostaną zrealizowane zgodnie z wizją miasta dostępnego dla każdego.

Lublin wyrasta na lidera dostępności, udowadniając, że nowoczesne miasto to takie, które widzi potrzeby każdego mieszkańca. Dzięki determinacji organizacji społecznych z Koalicji „Przewijamy Polskę” oraz otwartości władz miasta, temat godności intymnej przestał być tabu. Otwarcie nowej Komfortki na ul. Magnoliowej oraz ambitne plany inwestycyjne nie tylko w ramach ESK 2029 to jasny sygnał: w Lublinie dostępność nie jest jedynie przepisem, lecz realnym działaniem na rzecz szacunku i wolności każdego człowieka.

Lokalizacje Komfortek w Lublinie

Na podstawie informacji od Pani Dyrektor Joanny Olszewskiej oraz aktualnej mapy dostępności, oto kluczowe punkty, w których mieszkańcy i turyści mogą skorzystać z profesjonalnych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych:

1. Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności – ul. Magnoliowa 2 (najnowsza lokalizacja).
2. Toaleta miejska na Placu Litewskim (ul. 3 Maja 1/1) – w samym sercu miasta, obiekt o wysokim standardzie.
3. Dworzec Lublin (Dworzec Metropolitalny) – ul. Dworcowa 2.
4. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (MOPR) – kluczowy punkt obsługi mieszkańców z niepełnosprawnościami przy ul. Zemborzyckiej 88-92.
5. Aqua Lublin (Al. Zygmuntowskie 4) – to flagowy obiekt MOSiR-u, który jako jeden z pierwszych w mieście został dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
6. Hala Globus im. Tomasza Wójtowicza (ul. Kazimierza Wielkiego 8).
7. Stadion Arena Lublin (ul. Stadionowa 1) – nowoczesny obiekt, który od początku projektowany był z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami, w tym odpowiednio przystosowanych toalet.
8. Kompleks CSR Łabędzia (ul. Łabędzia 4) – ośrodek sportowo-rekreacyjny na Bronowicach, który również dysponuje infrastrukturą przyjaz