9 marca zainaugurowano ogólnopolski projekt Centrum Komunikacji dla Osób z Niepełnosprawnościami, który zapewni dostęp do bezpłatnego tłumaczenia na PJM, transkrypcji oraz usług z obszaru AAC. Ma on zapewnić realny dostęp do komunikacji osobom, które potrzebują wsparcia podczas porozumiewania się. Centra Komunikacji znajdować się będą w 16 miastach Polski. Dodatkowo będzie można skorzystać ze wsparcia online dzięki specjalnej aplikacji, zapewniającej m.in. możliwość kontaktu z tłumaczem języka migowego.

Projekt realizowany jest przez Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej we współpracy z Polskim Związkiem Głuchych oraz Polskim Stowarzyszeniem na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.Inicjatywa jest współfinansowana z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 i potrwa do końca 2027 r., z planami trwałego wdrożenia.

Centra Komunikacji oferować będą: dostęp do tłumacza polskiego języka migowego (PJM), transkrypcję mowy na tekst w czasie rzeczywistym, przygotowanie dokumentów w formatach dostępnych (Braille, audio, ETR) oraz wsparcie w komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC). Osoby głuche, głuchoniewidome, z niepełnosprawnością intelektualną czy w spektrum autyzmu zyskają szybką pomoc w kontaktach z instytucjami, pracą, edukacją i służbami ratunkowymi (usługa SOS).

-Komunikacja jest podstawą samodzielności, uczestnictwa w życiu społecznym. Jeśli ktoś nie może się komunikować, albo nie ma dostępu do informacji w formie, która jest dla niego zrozumiała i dostępna w praktyce zostaje wykluczony z wielu obszarów życia. Dlatego właśnie powstaje Centrum Komunikacji, dlatego powstają Centra Komunikacji w każdym regionie naszego kraju. Nie po to żeby tworzyć kolejną instytucję, tylko po to żeby otwierać drzwi, które dla wielu osób dzisiaj, z powodu wykluczenia komunikacyjnego, są niedostępne – mówi Pełnomocniczka ds. Osób Niepełnosprawnych Maja Nowak.

-Centrum Komunikacji to w gruncie rzeczy bardzo prosta idea - państwo powinno być dostępne dla każdego obywatela. A dostępność zaczyna się od możliwości porozumiewania się – kończy.

Harmonogram i zasięg

Głównym celem projektu jest stworznie systemu który zapewni wsparcie w procesie komunikacji tym, którzy go potrzebują. Dotyczy to zarówno sfery życia codziennego, jak i pracy, kontaktu z instytucjami publicznymi, edukacji.

Z usług Centrów Komunikacji będzie można skorzystać stacjonarnie oraz zdalnie - poprzez aplikację umożliwiająca kontakt z tłumaczem PJM lub specjalistą ds. transkrypcji w czasie rzeczywistym.

Od połowy kwietnia 2026 r. rozpoczną działalność Regionalne Centra Komunikacji w szesnastu miastach, czyli w: Bydgoszczy, Białymstoku, Warszawie, Opolu, Łodzi, Wrocławiu, Krakowie, Szczecinie, Gdańsku, Olsztynie, Rzeszowie, Lublinie, Kielcach, Bytomiu, Poznaniu i Gorzowie Wielkopolskim.

Wsparcie (zmienić tytuł)

Kluczową formą wsparcia będzie umożliwieniem odbiorcom skorzystania z komunikacji wspieranej i alternatywnej (AAC), która umożliwia osobom niemówiącym lub mającym trudności z mową bezpośrednią komunikację z otoczeniem. Dotychczas użytkownicy AAC często byli pomijani przy tworzeniu rozwiązań wspierających, na szczęście w projekcie Centrów Komunikacji temat AAC traktowany jest piorytetowo.

W ramach tej usługi specjaliści przeprowadzą ocenę funkcjonalną sposobu komunikowania się konkretnej osoby, następnie pomoga dobrać odpowiednie narzędzia AAC pasujące do danej sytuacji. W Regionalnych Centrach Kominikacji będzie można sprawdzić różne rozwiązania - od tablic komunikacyjnych po technologie wspierające komunikacje - i wybrać te, które odpowiadają potrzebom danej osoby.

W ramach Centrów Komunikacji będzie można również skorzystać z tłumaczenia na polski język migowy - w formie zdalnej oraz stacjonarniej. Osoby G/głuche oraz słabosłyszące będą mogły połączyć się z tłumaczem online, a w nagłej sytuacji skorzystać z usługi SOS, która umożliwi rozmowę m.in. z policją lub pogotowiem ratunkowym.

Dla osób G/głuchych oraz słabosłyszących zapewniono również możliwość skorzystania z transkrypcji mowy na tekst w czasie rzeczywistym.

-Ten projekt jest innowacyjny bo po raz pietrwszy budujemy w Polsce system który łączy różne formy komunikacji w jeden spójny model wsparcia. Ale jego prawdziwa siła nie tkwi w technologii, tkwi w tym, że za każdą taką usługą stoi czyjas historia – podsumowuje Maja Nowak.

W Centrach Komunikacji dokumenty będą przygotowywane w dostępnych formatach - w sposób dostosowany do czytników ekranu, w alfabecia Braille'a, w wersji audio oraz nagrania w PJMie. Dokumenty oraz informacje będą także przygotowywane w tekście łatwym do czytania (ETR).

Źródło niepełnosprawni.pl