Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (Dz. U. z 2019 r. poz. 952), wykonywanie zawodu polega również na zlecaniu wyrobów medycznych, dobieraniu do potrzeb pacjenta wyrobów medycznych i nauczaniu pacjenta posługiwania się wyrobami medycznymi.

Do dnia 22 października br. fizjoterapeuta mógł zlecać:

• balkoniki albo podpórki ułatwiające chodzenie;
• poduszki przeciwodleżynowe pneumatyczne;
• materace przeciwodleżynowe (z wyłączeniem materacy piankowych);
• kule łokciowe ze stopniową regulacją, kule łokciowe z podparciem na przedramieniu;
• kule pachowe;
• trójnogi albo czwórnogi;
• laski dla niewidomych (białe);
• majteczki – po wyłuszczeniu lub w przypadku wrodzonego braku w stawie biodrowym do 12 sztuk;
• pończochy kikutowe – po pełnej amputacji lub w przypadku wrodzonego braku w obrębie stopy/podudzia/uda do 12 sztuk;
• pończochy kikutowe – po amputacji lub w przypadku wrodzonego braku w obrębie przedramienia/ramienia do 12 sztuk;
• pończochy kikutowe – po pełnej amputacji lub w przypadku braku kończyny górnej do 12 sztuk.

Z dniem 23 października br. wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. poz. 1899), w którym to rozszerzono uprawnienia fizjoterapeutów w zakresie zlecania wyrobów medycznych.

Co w praktyce oznacza zmiana?

Regulacja, która wejdzie w życie 23 października br., wypełnia dotychczasowe braki w zakresie kompetencji fizjoterapeutów, o których mowa w przepisach ustawy o zawodzie fizjoterapeuty. Zmiana ta to również wzrost naszego znaczenia w systemie ochrony zdrowia oraz kolejny krok do budowy prestiżu zawodu.

Zgodnie z nowymi przepisami rozszerzony został wykaz wyrobów medycznych możliwych do zlecania przez fizjoterapeutów z prawem do samodzielnego udzielania świadczeń fizjoterapeutycznych, z jednoczesnym zróżnicowaniem kompetencji w tym zakresie dla magistrów fizjoterapii oraz specjalistów w dziedzinie fizjoterapii. Uprawnienia te kształtują się następująco:

1. Specjalista w dziedzinie fizjoterapii uzyskuje uprawnienia do wystawiania zleceń na wyroby medyczne określone w załączniku do rozporządzenia jako:

1. grupa A lp. 1–3:
   • protezowa wkładka do buta uzupełniająca stopę – do zwykłego obuwia,
   • proteza uzupełniająca stopę,
   • proteza ostateczna w obrębie stawu skokowego z kikutem oporowym;
2. grupa B lp. 4–11:
   • proteza tymczasowa podudzia,
   • proteza ostateczna skorupowa podudzia z tuleją udową i połączeniem w obrębie stawu kolanowego,
   • proteza ostateczna modularna podudzia z tuleją udową i połączeniem w obrębie stawu kolanowego,
   • proteza ostateczna skorupowa podudzia,
   • proteza ostateczna modularna podudzia,
   • wymiana leja w protezie tymczasowej podudzia,
   • wymiana leja w protezie ostatecznej podudzia,
   • protezowe wyrównanie skrócenia kończyny dolnej w obrębie podudzia;
3. grupa C lp. 12–17:
   • proteza tymczasowa w obrębie uda,
   • proteza ostateczna skorupowa w obrębie uda,
   • proteza ostateczna modularna w obrębie uda,
   • protezowe wyrównanie skrócenia kończyny dolnej w obrębie uda,
   • wymiana leja w protezie tymczasowej uda,
   • wymiana leja w protezie ostatecznej uda;
4. grupa D pozycje 18–20:
   • proteza ostateczna skorupowa z koszem biodrowym po wyłuszczeniu w stawie biodrowym lub z krótkim kikutem wymagającym zaprotezowania z koszem biodrowym,
   • proteza ostateczna modularna z koszem biodrowym po wyłuszczeniu w stawie biodrowym lub z krótkim kikutem wymagającym zaprotezowania z koszem biodrowym,
   • wymiana kosza biodrowego po wyłuszczeniu w stawie biodrowym;
5. grupa E lp. 21: proteza kosmetyczna w obrębie ręki;
6. grupa F lp. 22 i 23:
   • proteza kosmetyczna w obrębie przedramienia,
   • proteza robocza z końcówką roboczą w obrębie przedramienia;
7. grupa G lp. 24–27:
   • proteza kosmetyczna w obrębie ramienia,
   • proteza robocza z końcówką roboczą w obrębie ramienia,
   • proteza kosmetyczna całej kończyny górnej po wyłuszczeniu w obrębie stawu barkowego,
   • proteza robocza z końcówką roboczą całej kończyny górnej po wyłuszczeniu w obrębie stawu barkowego;
8. grupa H lp. 28–33:
   • orteza obejmująca goleń i stopę lub ze strzemieniem (typu AFO),
   • orteza krótka korygująca zaburzenia osiowe w płaszczyźnie czołowej (typu DAFO lub GRAFO),
   • orteza z ujęciem uda, goleni i stopy (typu KAFO),
   • orteza obejmująca obręcz biodrową, uda, golenie i stopy (typu HKAFO),
   • orteza odciążająca kończynę dolną,
   • orteza reciprokalna z umożliwieniem ruchu w stawach skokowych i kolanowych;
9. grupa I lp. 34–35:
   • pas biodrowy z szyną lub szynami,
   • kosz biodrowy;
10. grupa K lp. 45–46:
    • orteza na rękę i przedramię,
    • orteza przedramienno-ramienna z ujęciem ręki;
11. grupa Ł lp. 54–56:
    • gorset odciążająco-stabilizujący (z wyłączeniem gorsetu typu Jewetta),
    • gorset korekcyjny do leczenia skolioz lub kyfoz,
    • orteza tułowia lędźwiowo-krzyżowa;
12. grupa N pozycje 64–68:
    • but na stopę o różnym zniekształceniu,
    • but wyrównujący skrócenie kończyny dolnej,
    • but przy amputacji w obrębie stopy,
    • but do ortezy obejmującej stopę,
    • but do pary przy zaopatrzeniu jednoczesnym na chorą stopę;
13. grupa O lp. 69 i 70:
    • rękaw uciskowy płaskodziany z krytym szwem, bez zawartości bawełny, z uciskiem nie mniejszym niż 20 mmHg,
    • nogawica uciskowa płaskodziana z krytym szwem, bez zawartości bawełny, z uciskiem nie mniejszym niż 30 mmHg;
14. grupa P lp. 92 i 93 oraz 124–133:
    • proteza piersi,
    • peruka,
    • balkonik specjalny dla dzieci z odciążeniem tułowia, umożliwiający przemieszczanie się,
    • pionizator,
    • urządzenie multifunkcyjne: funkcja pionizacji, stabilizacji w pozycji siedzącej i leżącej z funkcją transportową,
    • wózek inwalidzki ręczny,
    • wózek inwalidzki dziecięcy,
    • wózek inwalidzki wykonany ze stopów lekkich z systemem szybkiego demontażu kół, składany, dla osób samodzielnie poruszających się na wózku,
    • wózek inwalidzki specjalny (np. wózek inwalidzki o napędzie elektrycznym, wózek stabilizujący plecy i głowę, wózek z funkcją pionizacji), z wyłączeniem wózka inwalidzkiego toaletowego,
    • wózek inwalidzki specjalny dziecięcy (np. wózek inwalidzki o napędzie elektrycznym, wózek stabilizujący plecy i głowę, wózek z funkcją pionizacji), z wyłączeniem wózka inwalidzkiego toaletowego,
    • siedzisko ortopedyczne dla dzieci stabilizujące plecy i głowę,
    • pełzak do raczkowania.

2. Fizjoterapeuta posiadający tytuł magistra fizjoterapii z prawem do samodzielnego udzielania świadczeń fizjoterapeutycznych uzyskuje uprawnienia do wystawiania zleceń na wyroby medyczne określone w załączniku do rozporządzenia jako:

1. grupa J lp. 36–44:
   • orteza stabilizująca staw skokowy,
   • orteza sztywna lub półsztywna z tworzywa sztucznego na goleń i stopę,
   • orteza stawu kolanowego z ruchomym stawem kolanowym z regulacją kąta zgięcia,
   • orteza stawu kolanowego obejmująca całą goleń i udo, z regulacją zakresu ruchomości,
   • orteza jednostronna lub obustronna unieruchamiająca lub stabilizująca staw biodrowy z regulowanym kątem zgięcia lub odwiedzenia,
   • szyna typu Saint-Germain,
   • szyna Denis-Browna z obuwiem,
   • orteza na całą kończynę dolną z ujęciem stopy z regulacją kąta zgięcia w stawie kolanowym,
   • orteza odwodząca do leczenia rozwojowej dysplazji stawu biodrowego;
2. grupa L lp. 47–53:
   • orteza ręki stabilizująca lub korygująca (z wyłączeniem aparatu Stacka i Capenera),
   • orteza na rękę i przedramię,
   • orteza stawu łokciowego z regulacją kąta zgięcia z ujęciem ręki lub bez,
   • orteza stawu łokciowego z ujęciem ręki lub bez,
   • orteza na ramię i bark (z wyłączen