Zmiany w zatrudnianiu niepełnosprawnych na 2023 r.
Prezydent RP w dniu 23 stycznia 2023 r. podpisał ustawę z dnia 14 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ustawa obowiązuje od 1 stycznia 2023 r. Zwiększone zostaną środki przewidziane na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) dodatkowo o ponad 400 mln zł rocznie.
Ile pracodawców w Polsce zatrudnia niepełnosprawnych?
Według danych PFRON według stanu na dzień 6 czerwca 2022 r. w Polsce było 32 482 pracodawców otrzymujących dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.
Ile jest w Polsce zatrudnionych niepełnosprawnych?
Z kolei System EKSMOoN - Elektroniczny Krajowy System Monitorowania i Orzekania o Niepełnosprawności pokazuje, że:
- Liczba osób poniżej 16. roku życia posiadających orzeczenie o niepełnosprawności wynosi 218 976.
- Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności posiada 3 050 140 osób, w tym ze stopniem lekkim 645 615, ze stopniem umiarkowanym 1 422 959 oraz ze stopniem znacznym 981 566 osób.
- Łączna liczba osób niepełnosprawnych według danych na dzień 16 września 2022 r. to 3 269 116.
Jakie dofinansowanie na zatrudnienie niepełnosprawnych w 2023 r.?
Ustawa reguluje zwiększenie wysokości kwot miesięcznego dofinansowania jakie przysługuje pracodawcom do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych do wysokości:
– 2400 zł (dotychczas było to 1950 zł) – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności,
– 1350 zł (dotychczas było to 1200 zł) – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,
– 500 zł (dotychczas było to 450 zł) – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
Skąd pochodzą środki na dofinansowanie PFRON?
Dotacje do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na realizację zadań związanych z dofinansowaniem do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych pochodzą z budżetu państwa.
Zmiana wysokości dotacji
Ponadto ustawa, zmienia wysokość dotacji celowej z budżetu państwa dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczonej na dofinansowanie wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników, ujętych w ewidencji zatrudnionych, na wysokość na poziomie 30% środków zaplanowanych dofinansowań do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych na dany rok. W dotychczasowym stanie prawnym ustawa określała wysokość dotacji jako wartość do 30% środków zaplanowanych na realizację tego zadania na dany rok. W wyniku nowelizacji wprowadzona została sztywna wysokość dotacji na poziomie 30% zaplanowanych na dany rok środków, od 1 stycznia 2023 r.
Plan finansowy PFRON na 2023 r.
W planie finansowym PFRON na 2023 r. przewidziano finansowanie kosztów miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych w kwocie 3 600 mln zł. Przewidywane wykonanie w 2022 r. szacowane było w wysokości 3 450 mln zł. Zakłada się, że przy poziomie dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie 3 600 mln zł i wysokości dotacji na poziomie 30% planowanych kosztów dofinansowań do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych na dany rok, począwszy od 2023 r., wysokość dotacji na ten cel będzie wynosić 1 080 mln zł.
W uzasadnieniu do ustawy wskazano, że skutkiem projektowanej ustawy będzie poprawa poziomu finansowania zadań PFRON związanych z dofinansowaniem zatrudnienia osób niepełnosprawnych, co umożliwi skuteczniejszą realizację działań w tym zakresie. W efekcie można oczekiwać pozytywnego wpływu na rynek pracy osób niepełnosprawnych. Przewiduje się pozytywny wpływ na rynek pracy osób niepełnosprawnych, gdyż zwiększone kwoty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych będą zachęcać pracodawców do zatrudnienia nowych pracowników i utrzymywania w zatrudnieniu obecnego personelu.
Solidarność chciała podwyżek inflacyjnych dla niepełnosprawnych
W ramach opiniowania ustawy uwagi zgłosiło Prezydium Komisji Krajowej NSZZ Solidarność. Prezydium chciało wprowadzenia stałego procentowego dofinasowania budżetu państwa do PFRON do zatrudnienia osób niepełnosprawnych, tj. wprowadzenia mechanizmu waloryzacji dofinansowań do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami. W okresach wysokiej inflacji i niepewności gospodarczej niezbędne jest urealnienie wartości tych dofinansowań, o mechanizm waloryzacji dofinansowań opartego o wskaźnik powiązany z wysokością przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, którego dynamika zależy przede wszystkim od stanu gospodarki kraju w danym roku. Uwago tej jednak nie wdrożono.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573, z późn. zm.)
Ustawa z dnia 14 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych